ยุคหินเก่าบนหมู่เกาะญี่ปุ่น

ลักษณะเด่นที่สุดของยุคหินเก่า คือการใช้เครื่องมือหินกะเทาะที่ทำจากการทุบหิน และเครื่องมือจากกระดูกหรือเขาสัตว์ (骨角器) เพื่อทำกิจกรรมล่าและเก็บของป่า
ผู้คนในยุคนั้นยังทำเครื่องปั้นดินเผาไม่ได้ เครื่องมืออย่างมีดหินแบบใบมีด หินตัด หินสลัก สว่านหิน หินทรงสี่เหลี่ยมคางหมู และหินใบมีดขนาดเล็ก ล้วนเป็นกลุ่มเครื่องมือหินทั้งหมด
พวกเขาล่าสัตว์ขนาดใหญ่ที่ปัจจุบันสูญพันธุ์แล้ว เช่น ช้างนาอุมันและกวางเขายักษ์ รวมถึงสัตว์ที่ยังพบในญี่ปุ่นปัจจุบันอย่างกวาง หมูป่า และกระต่ายป่า เพื่อเป็นอาหารประจำวันด้วยเครื่องมือหินกะเทาะ
แม้ยุคหินเก่าจะอยู่ในช่วงหนาวที่เรียกว่า “ยุคน้ำแข็ง” แต่ดูเหมือนว่าจะไม่ได้หนาวตลอด และมีช่วงที่อุ่นกว่าอยู่ด้วย

ญี่ปุ่นในยุคหินเก่าเชื่อมต่อกับทวีปเอเชียด้วยผืนดิน
และจากการที่เทคนิคการทำเครื่องมือหินในยุคหินเก่าแบ่งเป็นสายเหนือและสายใต้ จึงเชื่อกันว่าผู้คนซึ่งเป็นบรรพบุรุษของชาวญี่ปุ่นเดินทางมาจากทั้งทางเหนือและใต้ของทวีปเอเชีย

ผู้คนยุคหินเก่าซึ่งเป็นนักล่า-เก็บของป่าไม่ได้ตั้งถิ่นฐานอยู่ที่เดียว แต่ย้ายถิ่นตามฝูงสัตว์อย่างต่อเนื่อง
เพราะต้องใช้ชีวิตเคลื่อนที่ บ้านในยุคนั้นจึงเป็นลักษณะคล้ายเต็นท์ ประกอบง่ายและพกพาสะดวก
ดูเหมือนว่าพวกเขาดำรงชีวิตด้วยการกินสัตว์ป่าที่ล่าได้ เช่น กวาง ช้างนาอุมัน กระต่ายป่า รวมถึงผลไม้ป่าและถั่วต่างๆ
ในเวลานั้นไม่เพียงอากาศหนาวจากยุคน้ำแข็งเท่านั้น แต่ยังมีภูเขาไฟปะทุบ่อย เถ้าภูเขาไฟตกลงมาเป็นระยะ ทำให้เป็นสภาพแวดล้อมที่ท้าทายมาก

มีการค้นพบแหล่งโบราณคดียุคหินเก่ามากกว่า 10,000 แห่ง
ในบรรดานั้น แหล่งที่มีชื่อเสียงที่สุดคือแหล่งโบราณคดีอิวาจูกุ
อิวาจูกุเป็นแหล่งที่ทำให้ทราบเป็นครั้งแรกว่า มีผู้คนอาศัยอยู่ในญี่ปุ่นตั้งแต่ยุคหินเก่า
นอกจากนี้ยังมีแหล่งโบราณคดีซูนาฮาระในจังหวัดชิมาเนะที่พบเครื่องมือหินซึ่งคาดว่าเก่าแก่ที่สุดของญี่ปุ่น และแหล่งยาดะงาวะในจังหวัดนากาโนะที่พบใบมีดหินขนาดเล็กซึ่งใช้ในการล่า เป็นต้น อีกหลายแห่งยังคงมีร่องรอยวิถีชีวิตยุคหินเก่าให้เห็น
ลองออกตระเวนชมแหล่งโบราณคดีไปพร้อมกับจินตนาการถึงนักล่าที่เคยฝ่าฟันยุคน้ำแข็งกันดูไหม

พิพิธภัณฑ์แห่งชาติแห่งที่ 4 ของญี่ปุ่น เปิดในปี 2005 ด้วยคอนเซ็ปต์เฉพาะตัวว่า “มองการก่อรูปของวัฒนธรรมญี่ปุ่นจากมุมมองประวัติศาสตร์เอเชีย”
จัดแสดงข้อมูลและวัตถุต่างๆ แบ่งเป็น 5 ยุค ตั้งแต่ยุคหินเก่าถึงยุคเอโดะ เพื่อให้เห็นวัฒนธรรมของแต่ละช่วงเวลา
มีการสับเปลี่ยนนิทรรศการบ่อย เพื่อถ่ายทอดวัฒนธรรมญี่ปุ่นในหลายแง่มุม จึงมาเมื่อไรก็มีโอกาสเจออะไรใหม่ๆ
ถ้าอยากทำความรู้จักประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นอย่างละเอียดควบคู่กับวัฒนธรรม ลองแวะไปเยี่ยมชมกัน