มารยาทและกฎในการใช้ห้องน้ำที่ญี่ปุ่นที่ควรรู้ก่อนเดินทาง

บางประเทศทิ้งกระดาษชำระที่ใช้แล้วลงถังขยะ แต่ในญี่ปุ่น มารยาทคือให้ทิ้งลงโถส้วมแล้วกดน้ำตาม
กระดาษชำระที่เตรียมไว้ในห้องน้ำเป็นชนิดที่สามารถชำระลงโถได้โดยไม่อุดตัน จึงใช้ได้อย่างสบายใจ
อย่างไรก็ตาม แกนกระดาษชำระที่เหลือหลังใช้หมด ไม่ควรทิ้งลงโถ ควรทิ้งลงถังขยะหรือวางไว้ตามเดิม
ส่วนกระดาษทิชชูที่นำมาเองและไม่ใช่อุปกรณ์ที่มีเตรียมไว้ในห้องน้ำ มักไม่ละลายน้ำและอาจทำให้ตันได้ จึงควรระวังไม่ทิ้งลงโถ

ถ้าแบ่งห้องน้ำในญี่ปุ่นแบบกว้างๆ จะมีอยู่ 2 แบบดังนี้
・ห้องน้ำแบบนั่ง
・ห้องน้ำแบบยอง
ห้องน้ำแบบนั่งคือห้องน้ำที่มีฝารองนั่ง ซึ่งพบได้ทั่วไปในหลายประเทศ
ส่วนห้องน้ำแบบยองคือห้องน้ำที่ไม่มีฝารองนั่ง
วิธีใช้คือคร่อมโถ วางเท้าทั้งสองข้างให้ขนานกัน ลดเสื้อผ้าลง แล้วนั่งยองเพื่อทำธุระ
สำหรับคนที่เห็นครั้งแรกอาจแยกไม่ออกว่าด้านไหนคือด้านหน้า โดยด้านที่มีส่วนยกนูนคล้ายโดมอยู่ด้านหน้า
แม้ในญี่ปุ่นห้องน้ำแบบยองจะลดน้อยลง แต่ในห้องน้ำสาธารณะก็ยังพบได้ไม่น้อย จึงควรรู้วิธีใช้ไว้

ห้องน้ำแบบยองอาจทำให้หลายคนรู้สึกไม่สะดวก แต่ถ้าเป็นห้องน้ำแบบนั่งในญี่ปุ่น ก็มีแบบที่ใช้งานสบายมากอย่าง “โถสุขภัณฑ์ชำระล้างอัตโนมัติ” ซึ่งมีฟังก์ชันฉีดน้ำอุ่นทำความสะอาด
บางรุ่นยังมีฟังก์ชันอุ่นฝารองนั่ง หรือเปิดปิดฝารองนั่งอัตโนมัติอีกด้วย
แม้ฟังก์ชันและวิธีใช้งานจะแตกต่างกันไปตามรุ่น แต่โดยทั่วไปจะควบคุมด้วยปุ่มที่อยู่ข้างฝารองนั่ง
ปุ่มสำคัญที่ควรรู้ไว้มี 3 ปุ่มดังนี้

เพื่อไม่ให้เกิดสถานการณ์ที่ว่า “ไม่รู้ว่าปุ่มหรือคันโยกกดน้ำอยู่ตรงไหน” ควรรู้ตำแหน่งทั่วไปของคันโยกและปุ่มไว้ก่อน
แม้จะแตกต่างกันไปตามประเภทและสถานที่ แต่ถ้าเป็นโถสุขภัณฑ์ชำระล้างอัตโนมัติ มักจะมีปุ่มกดน้ำอยู่ด้านข้างฝารองนั่ง
หากเป็นห้องน้ำแบบนั่งที่ไม่มีระบบชำระล้างอัตโนมัติ หรือห้องน้ำแบบยอง มักจะมีคันโยกอยู่ด้านหน้า หรือด้านข้างของถังพักน้ำ
สำหรับห้องน้ำแบบยอง โดยทั่วไปมักมีคันโยกอยู่ด้านหน้าส่วนยกนูนด้านหน้า
นอกจากนี้ บางคันโยกอาจมีคำว่า “มาก” และ “น้อย” โดย “มาก” ใช้สำหรับการขับถ่ายหนัก และ “น้อย” ใช้สำหรับปัสสาวะ

ป้ายบอกห้องน้ำในญี่ปุ่น บางครั้งไม่ได้เขียนตรงๆ ว่า “ห้องน้ำ”
เวลารีบๆ การรู้คำเรียกอื่นไว้ด้วยจะช่วยให้หาห้องน้ำเจอได้ง่ายขึ้น
คำที่มักพบบนป้ายห้องน้ำมี 4 แบบดังนี้

แม้บนป้ายมักมีสัญลักษณ์ห้องน้ำอยู่แล้ว แต่จำคำเหล่านี้ไว้ด้วยก็จะยิ่งอุ่นใจ

ในบรรดาห้องน้ำแบบยองของญี่ปุ่น ยังมีห้องน้ำอีกประเภทที่เรียกว่า “ส้วมหลุม”
สำหรับคำนี้ หมายถึงห้องน้ำที่จากตัวโถเชื่อมตรงไปยังบ่อรองรับของเสีย
เพราะฉะนั้นจึงไม่มีการติดตั้งถังพักน้ำ
แม้จะเป็นห้องน้ำที่แทบไม่ค่อยพบแล้วในญี่ปุ่น แต่ในบางพื้นที่ก็ยังมีอยู่
ในกรณีของ “ส้วมหลุม” จะไม่ใช้น้ำกดชำระ จึงไม่มีคันโยกหรือปุ่มสำหรับกดน้ำ

ในญี่ปุ่น นอกจากห้องน้ำชายและห้องน้ำหญิงแล้ว ยังมักมีห้องน้ำอเนกประสงค์ติดตั้งไว้ด้วย
ห้องน้ำอเนกประสงค์เป็นห้องน้ำที่ออกแบบให้ใช้งานสะดวกสำหรับผู้ใช้รถเข็น ผู้มีข้อจำกัดทางร่างกาย หรือผู้ที่พาเด็กเล็กมาด้วย โดยมีการคำนึงถึงความสะดวกในหลายด้าน
พื้นที่มักกว้างกว่าห้องน้ำทั่วไป และอาจมีราวจับใกล้โถสุขภัณฑ์ อ่างล้างมือที่ออกแบบให้ใช้งานง่าย หรือเก้าอี้สำหรับเด็ก จึงมีฟังก์ชันและการออกแบบที่หลากหลายสมชื่อ
หากจำเป็น ก็อย่าลังเลที่จะใช้ห้องน้ำอเนกประสงค์ให้เกิดประโยชน์

คาเฟ่ “ฮิโปโปปาปา (Hipopo Papa)” ในเมืองอากาชิ จังหวัดเฮียวโงะ กำลังเป็นที่พูดถึงจากห้องน้ำที่เหมือนพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ
ผนังทั้งด้านของห้องน้ำส่วนตัวเป็นตู้ปลา ทำให้สามารถทำธุระไปพร้อมชมปลาทะเลเขตร้อนที่แหวกว่ายอยู่ได้ เป็นห้องน้ำหายากที่ไม่เหมือนใคร
ในส่วนของร้านยังสามารถชมวิวทะเลเซโตะใน พร้อมลิ้มรสอาหารที่ใช้วัตถุดิบท้องถิ่น และเมลอนโซดายอดนิยม
หากมีโอกาสแวะไปใกล้ๆ อยากชวนให้ลองไปเยือนคาเฟ่สุดมีเอกลักษณ์แห่งนี้ ที่ไม่ว่าจะนั่งในร้านหรือเข้าห้องน้ำก็ได้ชมวิวดีๆ

ที่จุดพักรถ “คาริยะ ไฮเวย์ โอเอซิส (Kariya Highway Oasis)” ในเมืองคาริยะ จังหวัดไอจิ มี “ห้องน้ำดีลักซ์” ที่หรูหราราวกับชวนให้นึกถึงกรุงโรมโบราณ
ห้องน้ำส่วนตัวรวม 48 ห้อง ทั้งฝั่งชายและหญิง ตกแต่งด้วยธีมกลุ่มดาวจาก “48 กลุ่มดาวของปโตเลมี” บนวอลเปเปอร์และองค์ประกอบต่างๆ
อีกหนึ่งจุดเด่นคือ “รีโมตห้องน้ำลอยกลางอากาศ” ที่สามารถควบคุมโถสุขภัณฑ์ชำระล้างอัตโนมัติโดยไม่ต้องสัมผัสปุ่ม
ที่น่าทึ่งคือยังมีห้อง VIP เตรียมไว้ด้วย
หากไปเที่ยวไอจิ ลองแวะชมห้องน้ำสุดหรูที่รีโนเวตด้วยงบ 400 ล้านเยนแห่งนี้ก็น่าสนใจไม่น้อย

“โฮเทล กาโจเอ็น โตเกียว (Hotel Gajoen Tokyo)” ในเขตเมกุโระ กรุงโตเกียว เป็นอีกแห่งที่มีชื่อเสียงว่าห้องน้ำหรูหราไม่แพ้ส่วนอื่นของโรงแรม
โรงแรมแห่งนี้ก่อตั้งเมื่อปี 1931 มีประวัติยาวนาน และเป็นมิวเซียมโฮเทลที่ประดับด้วยภาพวาดและงานหัตถศิลป์แบบญี่ปุ่นประมาณ 2,500 ชิ้น ภายในยังมีอาคารที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นทรัพย์สินทางวัฒนธรรมที่จับต้องได้ของกรุงโตเกียวด้วย
ภายในห้องน้ำก็แฝงงานหัตถศิลป์ดั้งเดิมหลากหลายแบบที่ทำให้สัมผัสวัฒนธรรมญี่ปุ่นได้เต็มที่ จึงมีจุดน่าชมมากมาย
เมื่อเข้าไปในห้องน้ำ คุณอาจได้เห็นสะพานที่มีราวสีแดงพาดข้ามลำธารที่ไหลอยู่ ประตูสีแดงสด รวมถึงเพดานที่ตกแต่งด้วยทองคำเปลวและภาพเขียนสไตล์ญี่ปุ่น ทำให้ดื่มด่ำกับความเป็นญี่ปุ่นและความหรูหราได้อย่างเต็มอิ่ม

ห้องน้ำในญี่ปุ่นมีฟังก์ชันหลากหลาย โดยฟังก์ชันฉีดล้างทำความสะอาดและอุ่นฝารองนั่งเป็นสิ่งที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย
ยังมีฟังก์ชันอื่นอีกมาก เช่น ระบบเป่าแห้งหลังฉีดล้าง ระบบเปิดปิดฝารองนั่งอัตโนมัติ หรือระบบเปิดเสียงเพื่อกลบเสียงขณะขับถ่าย
ห้องน้ำส่วนตัวจำนวนมากตามสถานีรถไฟและศูนย์การค้าก็มีที่นั่งหรืออุปกรณ์สำหรับวางเด็กเล็กด้วย
แม้แต่ห้องน้ำก็ยังถูกพัฒนาให้ใช้งานได้อย่างสบาย นี่จึงเป็นเสน่ห์ของห้องน้ำญี่ปุ่นที่สะท้อน “ใจแห่งการบริการ” อย่างชัดเจน

ไม่ใช่แค่ฟังก์ชันที่มุ่งเน้นความสบายเท่านั้น อีกหนึ่งความน่าสนใจของห้องน้ำญี่ปุ่นคือมีฟังก์ชันแปลกใหม่อยู่ด้วย
คุณรู้หรือไม่ว่ามีโถปัสสาวะชายที่สามารถเล่นเกมได้จากความเร็วและปริมาณของปัสสาวะ
เนื้อหาเกมจะแตกต่างกันไปตามสถานที่ ดังนั้นถ้าเป็นผู้ชาย ลองสังเกตหาโถปัสสาวะที่เล่นเกมได้ดูสักครั้งก็น่าสนุก
นอกจากนี้ ระบบเกมยังชี้นำให้เล็งไปที่สติกเกอร์เป้าบนโถปัสสาวะชาย ช่วยลดการกระเด็นของปัสสาวะ และทำให้ใช้งานห้องน้ำได้สะอาดขึ้นโดยแทบไม่รู้ตัวอีกด้วย

ห้องน้ำของร้านอาหารมักสะท้อนเอกลักษณ์ของร้านนั้นได้อย่างชัดเจน
นอกจากความสะอาดแล้ว ลองสังเกตของตกแต่งเล็กๆ หรือใบปลิวที่ติดไว้ในห้องน้ำด้วย
เมื่อแม้แต่ห้องน้ำยังได้รับการใส่ใจอย่างละเอียดอ่อน ก็เป็นสิ่งที่ชวนประทับใจแม้แต่สำหรับชาวญี่ปุ่นเอง

นักท่องเที่ยวจากต่างประเทศน่าจะประหลาดใจกับความสะอาดของห้องน้ำสาธารณะตามสถานีรถไฟหรือสวนสาธารณะในญี่ปุ่น
กระดาษชำระก็มีการเติมและติดตั้งไว้อยู่เสมอเพื่อไม่ให้ขาด ทำให้ใช้งานได้อย่างสบายใจทุกที่ทุกเวลา นี่คือความยอดเยี่ยมของห้องน้ำญี่ปุ่น
เพราะฉะนั้น ลองทำความเข้าใจวิธีใช้และมารยาทของห้องน้ำญี่ปุ่นไว้ เพื่อจะได้ช่วยกันใช้งานอย่างสะอาดต่อไป