ถ้าเกิดแผ่นดินไหวระหว่างเที่ยวญี่ปุ่นควรทำอย่างไร? ความรู้ด้านการป้องกันภัยที่ควรรู้

เพื่อปกป้องตัวเองเมื่อเกิดเหตุ อยากให้เริ่มจากการทำความเข้าใจเกี่ยวกับแผ่นดินไหวก่อน
ใต้พื้นโลกมีชั้นหินที่เรียกว่าแผ่นเปลือกโลก และแผ่นดินไหวเกิดจากการเคลื่อนตัวหรือเลื่อนของแผ่นเปลือกโลกเหล่านี้
เมื่อเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ ไม่เพียงแต่อาคารบ้านเรือนหรืออาคารสูงอาจพังถล่ม แต่ยังอาจเกิดภัยพิบัติรอง เช่น ดินถล่มหรือสึนามิได้อีกด้วย
อีกเรื่องที่ควรจำไว้คือ แผ่นดินไหวขนาดใหญ่มักมีคาบการสั่นยาว และทำให้เกิดการสั่นไหวช้าแต่รุนแรงได้ง่าย

ไม่ว่าคุณจะอยู่ที่ไหน หากเกิดแผ่นดินไหว ให้รีบไปยังจุดที่ไม่มีป้าย กระจก กระเบื้องหลังคา หรือสิ่งของตกหล่นใส่ได้
เมื่อย้ายไปแล้ว ให้ปกป้องศีรษะและก้มตัวต่ำ รอจนกว่าแรงสั่นจะสงบ
หากเจอแผ่นดินไหวในที่พัก เช่น โรงแรมหรือเรียวกัง ให้ใช้หมอนหรือผ้าห่มป้องกันศีรษะเพื่อหลีกเลี่ยงเศษกระจกหน้าต่างหรือโคมไฟตกใส่
การหลบใต้โต๊ะเพื่อป้องกันศีรษะก็เป็นวิธีที่ได้ผลเช่นกัน
หากอยู่กลางเมือง ควรถอยห่างจากอาคารที่เสี่ยงพังถล่มหรือมีของตกหล่น และใช้กระเป๋าที่มีอยู่ป้องกันศีรษะ รวมถึงระวังป้ายตกด้วย
หากอยู่ในห้องน้ำหรือห้องอาบน้ำ ให้รีบออกมาเท่าที่ทำได้ แล้วไปยังจุดปลอดภัยเพื่อป้องกันตัวเอง
หากรีบวิ่งไปที่ทางออกฉุกเฉินด้วยความตื่นตระหนก อาจเกิดการเบียดเสียดจนขยับไม่ได้หรือหกล้มทับกัน เป็นอันตรายจากการแตกตื่นของฝูงชนได้
สิ่งเหล่านี้อาจทำให้หนีไม่ทันหรือเกิดอุบัติเหตุไม่คาดคิด ดังนั้นการตั้งสติและเคลื่อนไหวอย่างใจเย็นจึงสำคัญมาก
ด้านล่างนี้ได้สรุปสิ่งที่ควรทำตามแต่ละสถานการณ์ไว้ด้วย ลองอ่านและจดจำไว้จะช่วยได้มาก

หลังแรงสั่นหยุดลงแล้ว ยังมีสิ่งที่ควรทำต่ออีกหลายอย่าง
อาจมีเศษแก้วแตกกระจายอยู่ จึงไม่ควรเดินเท้าเปล่าหรือใส่เพียงรองเท้าแตะภายในห้อง แต่ควรใส่รองเท้าเพื่อป้องกันเท้าก่อนเป็นอันดับแรก
เนื่องจากอาจเกิดอาฟเตอร์ช็อกได้ ควรเปิดประตูและเตรียมเส้นทางอพยพไว้ เพื่อให้สามารถหนีออกมาได้ทันทีหากจำเป็น
นอกจากนี้ยังมีความเสี่ยงไฟไหม้หรือการระเบิด จึงไม่ควรกดสวิตช์ไฟหรือสวิตช์อุปกรณ์ไฟฟ้า
หากต้องการแสงสว่าง ให้ใช้สมาร์ตโฟนหรือไฟฉุกเฉินแทน
อาจมีแก๊สรั่วได้เช่นกัน จึงไม่ควรจุดไฟ
หากอยู่ภายในอาคารหรือสถานที่ใดๆ แล้วมีสัญญาณเตือนไฟไหม้ดังขึ้น ให้รีบอพยพทันที
แม้ลิฟต์จะยังใช้งานได้ ก็ไม่ควรขึ้น เพราะอาจหยุดกลางทางและทำให้ติดอยู่ข้างในได้
หากเจ้าหน้าที่ของสถานที่มีคำแนะนำ ควรปฏิบัติตามและอพยพตามคำสั่ง

เมื่อเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ อย่ามองแค่แรงสั่นตรงหน้า แต่ต้องระวังภัยพิบัติที่อาจตามมาด้วย
สิ่งที่อยากให้ระวังเป็นพิเศษคือสึนามิ
หากอยู่ริมทะเล เมื่อแรงสั่นสงบแล้ว ให้รีบไปยังที่สูงหรืออาคารสูงใกล้เคียงทันที
หากอยู่ริมแม่น้ำก็ต้องระวังเช่นกัน เพราะสึนามิสามารถไหลย้อนจากปากแม่น้ำขึ้นไปยังต้นน้ำได้
ดังนั้นควรรีบอพยพในทิศทางตั้งฉากกับแนวการไหลของแม่น้ำ

เมื่อแรงสั่นสงบแล้ว จุดหมายถัดไปที่ควรนึกถึงคือจุดอพยพที่อยู่ใกล้ที่สุด
สำหรับคนที่อยากแยกความหมายให้ชัด จุดอพยพคือสถานที่สำหรับหลีกหนีอันตรายจากภัยพิบัติ
คำเรียกอาจคล้ายกันจนสับสนได้ง่าย แต่ศูนย์พักพิงเป็นอีกอย่างหนึ่ง คือสถานที่ที่ผู้ไม่สามารถกลับบ้านได้ต้องอยู่ร่วมกันชั่วคราว
ศูนย์พักพิงมักเป็นพื้นที่ในอาคาร ขณะที่จุดอพยพโดยทั่วไปจะเป็นพื้นที่กลางแจ้ง ยกเว้นในกรณีฝนตกหนักหรือสถานการณ์เฉพาะอื่นๆ
ตัวอย่างของจุดอพยพ ได้แก่ สวนสาธารณะขนาดใหญ่ ลานพื้นที่สีเขียว หรือสนามของมหาวิทยาลัยและโรงเรียน
เมื่อไปถึงจุดอพยพแล้ว ควรตรวจสอบความเสียหายและดูว่าสามารถเดินทางกลับประเทศได้หรือไม่ ก่อนตัดสินใจวางแผนต่อจากนั้น

ผ้าเช็ดหน้าผืนใหญ่ ผ้าคลุมคอ หรือผ้าคลุมไหล่ สามารถใช้แทนหน้ากากได้ และยังช่วยป้องกันการติดเชื้อหรือฝุ่นละอองได้ด้วย
หากเป็นผ้าคลุมคอหรือผ้าคลุมไหล่ ยังใช้แทนผ้าพันแผล บังแดด หรือผ้าห่มได้อีกด้วย จึงควรพกใส่กระเป๋าเดินทางไว้

เสื้อกันฝนไม่ได้มีแค่คุณสมบัติกันน้ำ แต่ยังกันลมได้ดี จึงใช้ป้องกันความหนาวได้ด้วย
อีกอย่างคือยังช่วยกันสิ่งสกปรกได้ จึงเป็นของที่น่าพกใส่กระเป๋าไว้เช่นกัน

ถุงขยะขนาดใหญ่สามารถใช้ขนน้ำ ตัดก้นถุงเพื่อทำเสื้อกันฝนชั่วคราว หรือใช้เป็นห้องน้ำฉุกเฉินได้ เรียกว่ามีประโยชน์หลายแบบ
ส่วนถุงพลาสติกสามารถใช้แทนถุงมือได้
หากเพื่อนหรือคนในครอบครัวบาดเจ็บ การสัมผัสแผลด้วยมือเปล่ามีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ ดังนั้นควรใช้ถุงพลาสติกแทนถุงมือก่อนทำการปฐมพยาบาล

หากติดอยู่ในที่พักและต้องรอความช่วยเหลือ ความมืดจากไฟดับอาจทำให้รู้สึกกังวล แม้มีไฟฉายก็อาจส่องได้ไม่ทั่วทั้งห้อง
ในกรณีนั้น ให้วางไฟฉายบนพื้นโดยให้แสงส่องขึ้นไปทางเพดาน แล้วนำขวดน้ำพลาสติกที่มีน้ำวางไว้ด้านบน
แสงจากไฟฉายจะสะท้อนผ่านน้ำในขวด ทำให้ห้องทั้งห้องสว่างขึ้นได้

ระหว่างเดินทาง ควรพกเงินสดไว้ในกระเป๋าให้เพียงพอ
หลังเกิดภัยพิบัติ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เช่น สมาร์ตโฟนหรือเครื่องอ่านชำระเงิน อาจใช้งานไม่ได้ ทำให้ไม่สามารถจ่ายเงินแบบอิเล็กทรอนิกส์ได้
นอกจากนี้ร้านค้าอาจไม่มีเงินทอนเพียงพอ จึงควรพกเหรียญติดกระเป๋าไว้มากกว่าปกติด้วย

เมื่อเกิดภัยพิบัติ การสื่อสารในพื้นที่ประสบภัยจะเพิ่มขึ้น ทำให้โทรศัพท์และอินเทอร์เน็ตเชื่อมต่อได้ยาก
บริการที่อยากแนะนำให้ใช้ในเวลานั้นคือสายข้อความฝากแจ้งเหตุภัยพิบัติ
บริการนี้เป็นระบบที่ให้บันทึกและเปิดฟังข้อความเสียงเกี่ยวกับความปลอดภัยของผู้ใช้งานไปยังหมายเลขโทรศัพท์ที่กำหนด และเปิดให้ใช้เฉพาะในช่วงที่เกิดภัยพิบัติเท่านั้น

อีกบริการหนึ่งที่ใช้ตรวจสอบความปลอดภัยได้เช่นเดียวกับสายข้อความฝากแจ้งเหตุภัยพิบัติ คือกระดานข้อความภัยพิบัติ
บริการนี้ก็เปิดให้ใช้เฉพาะเมื่อเกิดภัยพิบัติขนาดใหญ่เท่านั้น
คุณสามารถลงทะเบียนข้อมูลความปลอดภัยของตนเองไว้ในกระดานข้อความภัยพิบัติ และเพื่อนหรือครอบครัวก็สามารถเข้ามาตรวจสอบข้อมูลที่ลงทะเบียนไว้ได้
เนื่องจากแต่ละเครือข่ายมือถือมีบริการของตนเอง จึงควรตรวจสอบล่วงหน้าว่าเครือข่ายที่คุณใช้อยู่สามารถใช้บริการใดได้บ้าง

ในช่วงที่การสื่อสารติดขัดหลังเกิดภัยพิบัติ “00000JAPAN” เป็นอีกบริการที่ควรรู้ไว้
บริการนี้คือเครือข่ายไร้สายสาธารณะที่เปิดให้ใช้ฟรีเมื่อเกิดภัยพิบัติ
หลังเกิดภัยพิบัติ การสื่อสารมักหนาแน่นจนเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้ยาก ทำให้ติดต่อเพื่อยืนยันความปลอดภัยหรือรับข้อมูลเกี่ยวกับภัยพิบัติได้ลำบาก บริการนี้จึงมีประโยชน์มากในช่วงเวลาดังกล่าว

หลังเกิดภัยพิบัติ มักมีข้อมูลที่ไม่แน่นอนและชวนให้ตื่นตระหนกแพร่กระจายอยู่ไม่น้อย
ในช่วงเวลาแบบนั้น อยากให้ตรวจสอบข้อมูลจากเว็บไซต์และบัญชี SNS ด้านล่างนี้
หากบันทึกหรือกดติดตามไว้ตั้งแต่ตอนนี้ ก็จะอุ่นใจกว่าเมื่อจำเป็นต้องใช้จริง