Matsushita Konosuke

Dựa trên “triết lý nước máy”, cho rằng “nhiệm vụ của nhà sản xuất là cung cấp đầy đủ vật chất cho xã hội và xóa bỏ sự bất tiện”, Matsushita Konosuke đã thành lập và điều hành Xưởng sản xuất thiết bị điện Matsushita.
Bắt đầu từ đui bóng đèn, xưởng đã phát triển và sản xuất nhiều loại đồ điện gia dụng như đèn xe đạp, bàn là điện và pin khô.
Nhờ đó, những thiết bị điện gia dụng vốn chưa phổ biến đã dần lan rộng khắp Nhật Bản.

Ngày nay, chế độ nghỉ 2 ngày mỗi tuần đã trở nên phổ biến.
Tuy nhiên, vào thập niên 1960, khi Matsushita Konosuke điều hành Matsushita Electric Industrial, chế độ nghỉ 1 ngày mỗi tuần vẫn là thông lệ.
Trong bối cảnh đó, Matsushita Konosuke là người đầu tiên áp dụng chế độ nghỉ 2 ngày mỗi tuần tại công ty.

Mục đích của chế độ này là nâng cao hiệu suất làm việc.
Ông cho rằng: “Để chiến thắng trong cuộc cạnh tranh quốc tế sắp tới, chúng ta phải nâng cao hiệu suất làm việc.
Tuy nhiên, khi hiệu suất tăng lên, cả thể chất lẫn tinh thần sẽ mệt mỏi hơn trước.
Để hồi phục sau sự mệt mỏi đó, cần thêm 1 ngày nghỉ ngơi.”

Tuy vậy, Matsushita Konosuke không yêu cầu nhân viên dành cả 2 ngày để nghỉ ngơi, mà đề nghị họ “dùng 1 ngày để nghỉ ngơi và 1 ngày còn lại để trau dồi kiến thức”.
Đó là vì mục tiêu cốt lõi của chế độ nghỉ 2 ngày mỗi tuần vẫn là nâng cao hiệu suất làm việc.
Việc áp dụng chế độ này tại công ty trước cả khi được quy định trong Luật Tiêu chuẩn Lao động cho thấy Matsushita Konosuke quả thực có tầm nhìn xa.

Matsushita Konosuke sinh năm 1894 tại tỉnh Wakayama.
Do cha là một địa chủ nhỏ, ông lớn lên trong một gia đình tương đối khá giả. Tuy nhiên, sau khi thua lỗ vì đầu cơ gạo và gánh nợ, gia đình Matsushita đã phá sản.
Cả nhà chuyển đến thành phố Wakayama và mở cửa hàng guốc geta, nhưng công việc kinh doanh cũng không thể duy trì.
Matsushita Konosuke phải nghỉ học khi đang học lớp 4 tiểu học và được gửi đến học việc tại một cửa hàng bán lò than hibachi để phụ giúp gia đình.
Cửa hàng này đóng cửa sau 3 tháng nên ông chuyển sang một cửa hàng xe đạp.
Tại đây, ông được rèn luyện nghiêm khắc về tác phong của người đi làm, từ cách cúi chào, trang phục, lời ăn tiếng nói cho đến phép ứng xử.

Sau 5 năm học việc, khi chứng kiến một tuyến đường sắt điện được xây dựng, Matsushita Konosuke cho rằng ngành điện chắc chắn sẽ phát triển và gia nhập Osaka Electric Light, tiền thân của Kansai Electric Power ngày nay.
Nhờ năng lực nổi bật, ông được thăng tiến thuận lợi. Tuy nhiên, việc chiếc đui đèn do ông tự cải tiến không được cấp trên công nhận, cộng với nỗi lo về tương lai do sức khỏe yếu và đã lập gia đình, khiến ông ngày càng cảm thấy cần xác định hướng đi lâu dài.
Giữa lúc nhiều trăn trở chồng chất, lời dặn của cha rằng “hãy tự lập bằng kinh doanh” đã thôi thúc ông quyết định ra riêng.
Ông bắt đầu dự án phát triển loại đui đèn cho phép bất kỳ ai cũng có thể tháo bóng đèn, một công việc vốn nguy hiểm và khi ấy chỉ người có chuyên môn mới thực hiện được.

Do ra riêng với số vốn ít ỏi, ông thiếu tiền đến mức không thể mua máy móc.
Ông cũng không đủ khả năng thuê nhà máy hay văn phòng để phát triển sản phẩm nên đã biến một phần căn nhà thuê đang sinh sống thành nơi làm việc.
Dù vậy, ông may mắn có những người đồng hành, trong đó có em trai của vợ, người sau này trở thành nhà sáng lập Sanyo Electric, cùng các đồng nghiệp cũ thời còn làm việc tại Osaka Electric Light.

Do không biết phương pháp chế tạo vật liệu cách điện cần dùng cho phần đồng của đui đèn, ông nhặt những mẩu nguyên liệu từ một nhà máy sản xuất vật liệu đúc để nghiên cứu, đồng thời học hỏi từ đồng nghiệp cũ. Cuối cùng, chiếc đui đèn cũng hoàn thành.
Thế nhưng, sản phẩm được tạo ra sau bao vất vả lại hoàn toàn không bán được.
Giữa lúc thất vọng, ông nhận được một đơn hàng lớn đặt mua tấm cách điện dùng cho quạt điện.
Nhờ các đơn hàng liên tục, dòng tiền dần ổn định.
Khi tài chính đã vững hơn, Matsushita Konosuke muốn nghiêm túc theo đuổi việc phát triển thiết bị điện nên thuê văn phòng và thành lập Xưởng sản xuất thiết bị điện Matsushita.
Phích cắm chuyển đổi được phát triển sau khi thành lập xưởng có giá rẻ nhưng chất lượng tốt nên bán rất chạy.
Tiếp đó, phích cắm hai nhánh do ông sáng chế cũng được đón nhận, giúp danh tiếng của Xưởng sản xuất thiết bị điện Matsushita ngày càng tăng.

Danh tiếng và doanh thu tăng lên qua từng năm, khiến văn phòng thuê ban đầu trở nên quá chật hẹp.
Để tiếp tục mở rộng hoạt động, công ty xây dựng trụ sở chính và nhà máy tại thành phố Osaka.
Sau đó, doanh nghiệp tiếp tục lớn mạnh nhờ nhiều sáng kiến như phát triển các sản phẩm mới mang tính đột phá và áp dụng hệ thống đại lý.
Không chỉ tập trung tăng doanh thu, Matsushita Konosuke còn tích cực đổi mới quản trị và thực hiện nhiều biện pháp nâng cao năng suất, chẳng hạn áp dụng cơ chế phân chia bộ phận kinh doanh.
Trong khuôn khổ đổi mới quản trị, Matsushita Electric Industrial Co., Ltd. được thành lập vào năm 1935.
Công ty áp dụng mô hình phân tách doanh nghiệp, thành lập 9 công ty con trực thuộc theo từng lĩnh vực kinh doanh và hình thành một tập đoàn.

Matsushita Electric Industrial Co., Ltd. đang phát triển thuận lợi thì Chiến tranh thế giới thứ hai nổ ra và tình hình thay đổi.
Theo chính sách quốc gia, toàn bộ hoạt động công nghiệp được huy động phục vụ sản xuất quân sự, và quân đội Nhật Bản yêu cầu Matsushita Electric Industrial Co., Ltd. sản xuất vật tư quân sự.
Công ty bắt đầu với các thiết bị điện tử như máy vô tuyến dùng trên máy bay, máy vô tuyến xách tay và radar; đến trước khi chiến tranh kết thúc, công ty còn sản xuất cả tàu gỗ và máy bay bằng gỗ.
Tuy nhiên, Nhật Bản bại trận và Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc.
Nhân cơ hội này, công ty quay lại sản xuất hàng dân dụng, nhưng Matsushita Konosuke lại rơi vào hoàn cảnh khó khăn do các hạn chế bắt nguồn từ chính sách và chỉ thị của GHQ.

Sau chiến tranh, các sắc lệnh hạn chế của GHQ dẫn đến nhiều biện pháp như đóng băng tài sản công ty và liệt gia đình ông vào nhóm tài phiệt, khiến Matsushita Electric Industrial Co., Ltd. đứng trước nguy cơ giải thể.
Matsushita Konosuke cũng bị áp dụng lệnh thanh trừng khỏi công chức và buộc phải rời chức vụ.
Tuy nhiên, nhờ chiến dịch kiến nghị xin miễn trừ do nhân viên, đối tác, đại lý và cửa hàng bán lẻ của Matsushita Electric Industrial Co., Ltd. thực hiện, ông đã thoát khỏi lệnh thanh trừng này.

Sau khi vượt qua nghịch cảnh, Matsushita Konosuke tiếp tục tái thiết và phát triển công ty bằng nhiều hoạt động nghiên cứu, phát triển và đổi mới quản trị.
Năm 1961, khi tròn 65 tuổi, ông đảm nhiệm chức chủ tịch hội đồng quản trị và rút khỏi tuyến đầu điều hành.
Đến năm 80 tuổi, ông nghỉ hưu và trở thành cố vấn.
Sau khi nghỉ hưu, ông đầu tư tới 7 tỷ yên từ tài sản riêng để thành lập Quỹ Học viện Chính trị và Kinh tế Matsushita, đóng góp cho chính trường thông qua việc đào tạo các chính trị gia.
Năm 1989, Matsushita Konosuke qua đời vì bệnh ở tuổi 94.
Người đã một tay gây dựng Matsushita Electric Industrial Co., Ltd. cùng các công ty trong tập đoàn hiện được tôn làm thần thờ phụng tại điện thờ Matsushita Konosuke thuộc Tsubaki Grand Shrine.

Đây là tuyển tập các bài tùy bút ngắn được Matsushita Konosuke viết dựa trên trải nghiệm cá nhân và những chiêm nghiệm sâu sắc về cuộc đời.
Tác phẩm bán chạy này đã được độc giả đón đọc suốt hơn 40 năm và được nhiều người xem là cuốn sách gối đầu giường.

Matsushita Konosuke viết cuốn sách này với mong muốn rằng: “Thay vì sống với tâm hồn u tối, trách móc và chỉ trích lẫn nhau, hãy sống bằng cách trao nhau sự ấm áp, tha thứ và động viên nhau.”
Đây là một tác phẩm nổi tiếng nhấn mạnh tầm quan trọng của “tâm hồn chân thành” để con người có thể sống và động viên lẫn nhau, đồng thời trình bày cách nuôi dưỡng và hoàn thiện tâm hồn ấy.

Khi học việc tại cửa hàng xe đạp, Matsushita Konosuke thường xuyên được sai đi mua thuốc lá.
Sau khi biết rằng mua một lần 20 gói sẽ được tặng thêm 1 gói, ông nhận ra rằng mua số lượng lớn vừa tiết kiệm công đi lại, vừa dư ra số tiền tương đương 1 gói thuốc.
Kể từ khi biết mua thuốc lá theo số lượng lớn, Matsushita Konosuke xem khoản tiền tiết kiệm được từ 1 gói thuốc là lợi nhuận của mình và tích góp từng đồng lẻ.
Thật đáng kinh ngạc khi ngay từ nhỏ, ông đã thực hành những tư duy và hành động quan trọng trong kinh doanh như tránh lãng phí và tiết kiệm chi phí.

Sau khi phát triển loại đèn xe đạp mang tên “National Lamp”, Matsushita Konosuke đã áp dụng một phương thức quảng bá chưa từng có vào thời điểm đó: phát miễn phí 10.000 chiếc tại các cửa hàng để nâng cao độ nhận diện sản phẩm.
Tuy nhiên, ông cần pin khô để lắp vào những chiếc đèn xe đạp được phát miễn phí.
Vì vậy, ông đến gặp giám đốc công ty cung cấp pin và đề nghị: “Xin hãy tặng miễn phí cho tôi 10.000 viên pin khô”, nhưng lời đề nghị tưởng chừng phi lý này không được chấp thuận.
Dù vậy, Matsushita Konosuke không bỏ cuộc mà tiếp tục thuyết phục: “National Lamp là một sản phẩm tốt. Nếu phát miễn phí 10.000 chiếc, sản phẩm sẽ được nhiều người biết đến và chắc chắn bán chạy. Khi đó, pin khô cũng sẽ bán được.”

Khi chương trình phát miễn phí bắt đầu, công ty đã liên tiếp nhận được đơn đặt hàng sau khi mới phân phát khoảng 1.000 chiếc. Đến cuối năm, số pin khô được nhập vào đã cao hơn gấp đôi con số cam kết với giám đốc công ty cung cấp.
Không chỉ nghĩ ra phương thức quảng bá chưa ai từng thực hiện, Matsushita Konosuke còn có thể thuyết phục người khác chấp nhận những điều kiện tưởng như bất khả thi. Quả thực, ông không phải là một người bình thường.

Đây là bảo tàng doanh nghiệp được tập đoàn điện tử tổng hợp Panasonic cải tạo vào năm kỷ niệm 100 năm thành lập. Khuôn viên gồm “Bảo tàng Lịch sử Matsushita Konosuke”, “Bảo tàng Triết lý Chế tạo” và “Quảng trường Sakura”.
“Bảo tàng Lịch sử Matsushita Konosuke” là nơi tái hiện hành trình 94 năm cuộc đời của nhà sáng lập Matsushita Konosuke.

Vườn Nishinomaru được cho là do Tokugawa Yorinobu, thủy tổ của gia tộc Tokugawa xứ Kishu, xây dựng tại khu Nishinomaru của thành Wakayama. Trong khu vườn được nhiều người biết đến với tên Momijidani có trà thất Koshoan, một công trình theo phong cách sukiya với kết cấu gỗ và mái lợp tấm đồng. Công trình do cố Matsushita Konosuke, công dân danh dự của thành phố, trao tặng nhân dịp hoàn thành đợt chỉnh trang khu vườn vào năm 1973. Tên gọi được ghép từ chữ “Ko”, nghĩa là đỏ, trong Momijidani và chữ “Matsu” trong họ Matsushita.
Trà thất có khu vực ryurei, nơi khách có thể ngồi ghế thưởng trà. Ngay cả những người không biết nghi thức trà đạo cũng có thể thoải mái thưởng thức matcha và bánh ngọt Nhật Bản.