Shibusawa Eiichi

Dai-Ichi National Bank, được thành lập năm 1873, là ngân hàng quốc gia đầu tiên tại Nhật Bản.
Shibusawa Eiichi cũng tham gia sâu vào quá trình thành lập ngân hàng này.
Ông thuyết phục Mitsui-gumi và Ono-gumi, hai tập đoàn tư bản lớn thời Minh Trị (1868–1912), cùng thành lập tổ chức mang tên Ngân hàng Liên hiệp Mitsui-Ono.
Song song với đó, ông soạn thảo Sắc lệnh Ngân hàng Quốc gia.
Nội dung của sắc lệnh này là sắp xếp lại hệ thống tiền tệ đã phát hành trước đó, phát hành tiền giấy mới và thành lập các tổ chức cho vay.
Năm 1872, chính phủ ban hành Sắc lệnh Ngân hàng Quốc gia.
Sau khi được chính phủ cho phép, Shibusawa Eiichi đổi tên Ngân hàng Liên hiệp Mitsui-Ono thành Dai-Ichi National Bank, qua đó thành lập ngân hàng quốc gia đầu tiên của Nhật Bản.
Khi ngày càng có nhiều người muốn mở ngân hàng quốc gia tại các địa phương, ông tích cực hỗ trợ quá trình thành lập.
Nhiều ngân hàng từng nhận được sự hỗ trợ của Shibusawa Eiichi vẫn hoạt động trên khắp Nhật Bản cho đến nay.
Không cần phải nói, sự xuất hiện của các ngân hàng trên toàn quốc đã góp phần thúc đẩy công nghiệp phát triển.
Vì vậy, ông còn được gọi là cha đẻ của ngành ngân hàng.

Trong chuyến đi châu Âu, Shibusawa Eiichi đã tìm hiểu và đặc biệt ấn tượng với cơ chế hoạt động của công ty cổ phần.
Doanh nghiệp đầu tiên ông thành lập sau khi trở về Nhật Bản cũng huy động vốn từ phiên Shizuoka, nay là tỉnh Shizuoka, và các nông dân giàu có trong vùng, vận hành theo mô hình tương tự công ty cổ phần.
Năm 1871, dù đang giữ chức vụ quan trọng trong chính phủ, ông vẫn xuất bản Rikkai Ryakusoku nhằm phổ biến cơ chế công ty cổ phần.
Nhờ đó, phong trào thành lập công ty bắt đầu lan rộng trên khắp Nhật Bản.
Không chỉ tuyên truyền, chính Shibusawa Eiichi còn thành lập Dai-Ichi National Bank, công ty cổ phần đầu tiên của Nhật Bản.
Trong khi điều hành ngân hàng, ông phổ biến mô hình công ty cổ phần đến các doanh nhân và nhà quản lý Nhật Bản, đồng thời hỗ trợ nhiều hoạt động kinh doanh.

Người ta cho rằng Shibusawa Eiichi đã tham gia thành lập hơn 500 công ty trong suốt cuộc đời.
Trong số đó có nhiều doanh nghiệp nổi tiếng vẫn tồn tại đến ngày nay.
Chẳng hạn, Dai-Ichi National Bank, ngân hàng đầu tiên của Nhật Bản, hiện tiếp tục hoạt động dưới tên Mizuho Bank. Ngoài ra còn có vô số doanh nghiệp như Sapporo Breweries, Toho Gas, Tokyo Electric Power Company Holdings, Asahi Breweries và NYK Line.
Không chỉ tham gia thành lập doanh nghiệp, ông còn góp sức xây dựng Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo và Phòng Thương mại và Công nghiệp Tokyo, tổ chức hỗ trợ hoạt động quản lý của các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Đó là lý do ông được gọi là cha đẻ của giới kinh doanh.

Shibusawa Eiichi sinh ra trong một gia đình nông dân khá giả tại thành phố Fukaya, tỉnh Saitama ngày nay.
Từ nhỏ, ông đã chuyên tâm học tập các tác phẩm như Luận Ngữ và Nihon Gaishi.
Đồng thời, ông thường đi mua hàng cùng ông nội và bộc lộ năng khiếu kinh doanh khi thương lượng để mua nguyên liệu chất lượng tốt với giá rẻ.
Sau tuổi 20, ông thường xuyên đến Edo, nay là Tokyo, để học tập và luyện kiếm thuật.

Trong thời gian đến Edo học tập, Shibusawa Eiichi đã tiếp thu tư tưởng tôn vương nhương di.
Vào cuối thời Edo, chính sách bế quan không giao thương với nước ngoài của Nhật Bản sụp đổ, khiến xã hội rơi vào hỗn loạn khi hoạt động thương mại được mở cửa.
Sự bất tín đối với Mạc phủ Edo đang nắm quyền ngày càng gia tăng. Nhiều người bắt đầu ủng hộ thuyết tôn vương, cho rằng Thiên hoàng, người vốn là nguyên thủ của Nhật Bản, mới nên nắm quyền thay vì Tướng quân đứng đầu Mạc phủ Edo.
Tư tưởng bài ngoại nhằm trục xuất các nước vừa bắt đầu giao thương với Nhật Bản kết hợp với thuyết tôn vương, khiến ngày càng nhiều người theo tư tưởng tôn vương nhương di và phong trào này cũng trở nên cực đoan hơn.
Shibusawa Eiichi ngày càng say mê tư tưởng này và cuối cùng lên kế hoạch tấn công cảng Yokohama, một đầu mối thương mại.
Tuy nhiên, đồng đội đã thuyết phục ông hủy kế hoạch do phe nhương di đang thất thế, và ông buộc phải từ bỏ.
Để tránh liên lụy đến gia đình, ông tìm đến Hiraoka Enshirō, gia thần của gia tộc Hitotsubashi có địa vị cao trong Mạc phủ Edo, rồi chạy trốn đến Kyoto.

Trong lúc lẩn trốn tại Kyoto và tiếp tục xây dựng kế hoạch tôn vương nhương di, Shibusawa Eiichi được đề nghị tiến cử làm thuộc hạ của Hitotsubashi Yoshinobu, người mà Hiraoka Enshirō đang phụng sự.
Vì Hitotsubashi Yoshinobu sau này sẽ trở thành Tướng quân, đề nghị này đi ngược lại tư tưởng mà ông theo đuổi nên ban đầu khiến ông bối rối. Dù vậy, ông vẫn chấp nhận và trở lại Edo.
Sau khi bắt đầu làm việc dưới quyền Mạc phủ Edo, sự nghiêm túc và tài năng của ông được đánh giá cao. Ông được bổ nhiệm làm kanjō kumigashira, chức vụ phụ trách quản lý tài chính của gia tộc Hitotsubashi.

Hitotsubashi Yoshinobu, người ông phụng sự, kế nhiệm ngôi vị Tướng quân và trở thành Tướng quân đời thứ 15 Tokugawa Yoshinobu.
Tuy nhiên, phong trào tấn công Mạc phủ Edo ngày càng mạnh mẽ.
Việc tham chiến chống lại phiên Chōshū, nay là tỉnh Yamaguchi, và phiên Satsuma, nay là tỉnh Kagoshima, hai thế lực muốn lật đổ Mạc phủ, đã đưa Shibusawa Eiichi trở thành gia thần trực thuộc Tướng quân.
Sau đó, ông được chọn tham gia phái đoàn của Mạc phủ đến Triển lãm Thế giới Paris và lên đường sang Pháp.
Không chỉ đến Pháp, ông còn ghé thăm Thụy Sĩ, Hà Lan và Bỉ. Tại đây, ông trực tiếp tiếp xúc với ngoại ngữ, khoa học tiên tiến, cơ sở hạ tầng và hệ thống xã hội, qua đó nhận thấy Nhật Bản đang tụt hậu so với thế giới.
Ông đặc biệt ấn tượng với cơ chế ngân hàng và công ty cổ phần, đồng thời nghiên cứu sâu về kinh tế châu Âu.
Những trải nghiệm tại châu Âu đã làm thay đổi nhiều quan niệm và mang lại kiến thức mới, trở thành bước ngoặt lớn trong cuộc đời Shibusawa Eiichi.

Khi trở về Nhật Bản, ông nhận thấy quyền lực đã chuyển từ Mạc phủ Edo sang chính phủ mới thành lập.
Dù vậy, ông vẫn quyết định trở về làm việc dưới quyền Tokugawa Yoshinobu, người mình từng phụng sự.
Tại Shizuoka, nơi Tokugawa Yoshinobu đang sống trong thời gian bị quản thúc, ông huy động vốn từ các thương nhân địa phương và thành lập Shōhō Kaisho.
Đây là một doanh nghiệp vừa hoạt động trong lĩnh vực tài chính vừa đảm nhiệm vai trò của một công ty thương mại, có chức năng gần giống ngân hàng và cơ chế tương tự công ty cổ phần.
Trong khi đang điều hành Shōhō Kaisho, Shibusawa Eiichi nhận được yêu cầu và sự thuyết phục từ chính phủ để đảm nhiệm một chức vụ tại Bộ Dân chính, cơ quan trên thực tế khi đó đã hợp nhất với Bộ Tài chính, nơi phụ trách tài chính quốc gia.
Sau khi nhậm chức, ông không chỉ thúc đẩy cải cách tổ chức và thuế mà còn xây dựng nhiều cơ chế đổi mới, đồng thời đề xuất một dự án đặt nền móng cho hệ thống bưu chính.
Dù được thăng lên vị trí quan trọng tại Bộ Tài chính, ông vẫn từ chức do mâu thuẫn nội bộ và lựa chọn đóng góp cho sự phát triển thương mại thông qua khu vực tư nhân.

Shibusawa Eiichi thuyết phục Mitsui-gumi và Ono-gumi, hai tập đoàn tư bản lớn lúc bấy giờ, cùng thành lập tổ chức mang tên Ngân hàng Liên hiệp Mitsui-Ono.
Sau đó, được chính phủ cho phép, ông đổi tên tổ chức này thành Dai-Ichi National Bank, nay là Mizuho Bank, và thành lập ngân hàng quốc gia đầu tiên tại Nhật Bản.
Sau khi rời chính phủ, Shibusawa Eiichi đảm nhiệm vị trí tổng giám sát, phụ trách quản lý các thành viên điều hành từ Mitsui-gumi và Ono-gumi.
Trong khi nỗ lực đưa Dai-Ichi National Bank đi vào hoạt động ổn định, ông còn tham gia nhiều lĩnh vực khác như nuôi tằm, xây dựng dân dụng và thương mại.
Sau khi Ono-gumi phá sản, ông được bổ nhiệm làm chủ tịch Dai-Ichi National Bank.
Trong quá trình cải cách hoạt động quản lý của ngân hàng, ông cũng hỗ trợ mở thêm các ngân hàng quốc gia khác, góp phần thành lập ngân hàng tại nhiều địa phương.

Sau đó, ông vận dụng cả kiến thức quản lý doanh nghiệp học được tại Pháp để tham gia nhiều lĩnh vực kinh doanh.
Ông liên tiếp đưa những ngành kinh doanh đầu tiên tại Nhật Bản đến thành công, từ sản xuất giấy, kéo sợi và gạch cho đến công ty bia có nhà máy nấu bia riêng.
Ông cũng đóng góp lớn cho sự phát triển của cơ sở hạ tầng điện, khí đốt cũng như ngành vận tải đường biển và đường bộ.
Thay vì sử dụng khối tài sản thu được từ thành công trong kinh doanh cho bản thân, ông dành tiền cho các hoạt động xã hội và công ích như phúc lợi, giáo dục và giao lưu quốc tế.
Năm 1909, ông tuyên bố rút khỏi giới kinh doanh và chính thức nghỉ hưu vào năm 1916. Năm 1931, ông qua đời vì bệnh.
Cho đến khi mất, ông đã tham gia hơn 500 hoạt động kinh doanh.
Ông thành lập ngân hàng đầu tiên của Nhật Bản, phổ biến mô hình công ty cổ phần và đóng góp cho nhiều hoạt động xã hội, công ích.
Shibusawa Eiichi, người hiện thực hóa sự hài hòa giữa đạo đức với kinh tế và dẫn dắt sự phát triển của nền kinh tế Nhật Bản, được mệnh danh là cha đẻ của giới kinh doanh.

Sau khi kế hoạch tấn công cảng Yokohama thất bại, Shibusawa Eiichi phải bỏ trốn để tránh liên lụy đến gia đình.
Ông vay cha khoảng 2 triệu yên làm chi phí trốn chạy rồi lên đường đến Edo, nhưng cuối cùng lại tiêu khoảng 500.000 yên tại khu phố kỹ viện.
Dù có thể biện minh rằng mình có thể chết vào ngày mai, việc dùng khoản tiền cha cho để bỏ trốn vào thú vui tại khu phố kỹ viện vẫn là điều khó chấp nhận.

Trong suốt cuộc đời, Shibusawa Eiichi có 2 người vợ và nuôi dưỡng 7 người con.
Con số đó đã khá nhiều theo quan niệm hiện đại, nhưng thực tế ông được cho là có ít nhất 20 người con với những phụ nữ không phải vợ mình.
Nếu tính cả những người con không được ông thừa nhận, có nguồn cho rằng ông có khoảng 100 người con.
Nhiều giai thoại khó tưởng tượng theo quan niệm ngày nay vẫn được lưu truyền, như việc ông có quan hệ với cả người giúp việc sống tại nhà hay để tình nhân sống chung với vợ.

Khách sạn khai trương vào năm Minh Trị thứ 23 (1890) theo yêu cầu của chính phủ Minh Trị đang thúc đẩy quá trình Tây phương hóa, với mục đích tiếp đón các vị khách quý từ nước ngoài.
Những người khởi xướng thành lập khách sạn đều là các nhân vật kinh tế tiêu biểu thời bấy giờ. Trong 19 năm kể từ khi khai trương, Shibusawa Eiichi, một trong những đại diện của nhóm sáng lập, đã chỉ đạo hoạt động kinh doanh và giữ chức chủ tịch đầu tiên.
Hiện nay, tổng cộng 2.000 nhân viên, bao gồm đội ngũ giàu kinh nghiệm trong từng lĩnh vực như phục vụ hành lý, hỗ trợ khách và giặt là, đang đón tiếp du khách trong nước lẫn quốc tế. Khách sạn được du khách khắp thế giới yêu thích nhờ dịch vụ cao cấp và lòng hiếu khách.

Dù chỉ cách trung tâm Tokyo khoảng 1 giờ di chuyển, Kawagoe vẫn sở hữu cảnh quan phố phường cổ kính đầy cuốn hút.
Toki no Kane là một trong những điểm tham quan tiêu biểu của thành phố. Công trình nổi bật như một biểu tượng giữa con phố có những nhà kho truyền thống nằm san sát.
Đây là tháp gỗ 3 tầng, cao khoảng 16 m. Chuông vang lên báo giờ 4 lần mỗi ngày, vào 6:00, 12:00, 15:00 và 18:00.
Toki no Kane từng bị thiệt hại trong trận đại hỏa hoạn năm 1893.
Người ta kể rằng Shibusawa Eiichi đã kêu gọi quyên góp để tái thiết công trình và bản thân ông cũng đóng góp hơn 1 triệu yên.