Các ngày lễ và kỳ nghỉ dài ở Nhật Bản cần biết để tránh đông đúc

“Ngày đầu năm mới” là dịp toàn dân chúc mừng và bày tỏ lòng biết ơn khi một năm mới bắt đầu.
Trước đây, ngày này được gọi là Shihosetsu. Đây là một ngày đặc biệt với lịch sử lâu đời, khi nhiều hoạt động và nghi lễ chúc mừng được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau.
Khi Luật Ngày lễ được ban hành, ngày này nhận được tỷ lệ ủng hộ rất cao từ dư luận, lên tới 99,9%, và được công nhận ngay từ năm 1948.
Trong tiếng Nhật còn có từ “Gantan” mang nghĩa đầu năm, nhưng từ này chỉ buổi sáng ngày 1/1.

Mục đích của “Ngày Thành nhân” là “chúc mừng và khích lệ những người trẻ ý thức được mình đã trưởng thành và quyết tâm tự lập trong cuộc sống”.
Ngày lễ ra đời trong hoàn cảnh khó khăn mà Nhật Bản phải đối mặt sau chiến tranh, thể hiện kỳ vọng lớn của xã hội đối với trẻ em và thanh niên sẽ gánh vác thời đại tiếp theo.
Ngày này cũng gửi gắm mong muốn người trẻ sống tự lập với tư cách thành viên xã hội và ý thức trách nhiệm đối với đất nước, xã hội cũng như toàn nhân loại.
Khi mới được ban hành, ngày lễ là 15/1, nhưng sau khi Luật Ngày lễ được sửa đổi, từ năm 2000 đã chuyển sang thứ Hai tuần thứ 2 của tháng 1.

“Ngày Kiến quốc” được thiết lập nhằm tưởng nhớ sự thành lập đất nước Nhật Bản và nuôi dưỡng lòng yêu nước.
Ngày 11/2 bắt nguồn từ Kigensetsu, ngày đăng quang của Thiên hoàng Jimmu, vị Thiên hoàng đầu tiên theo Nihon Shoki và Kojiki, những bộ sử cổ nhất Nhật Bản.
Ngày này từng bị bãi bỏ sau chiến tranh theo chủ trương của Bộ Tổng tư lệnh quân Đồng minh, nhưng sau quá trình thảo luận tại Quốc hội đã được công nhận lại là ngày lễ.
Ngày lễ còn gửi gắm mong muốn mỗi người dân nhìn lại quá trình hình thành Nhật Bản, tri ân tiền nhân và kỳ vọng vào sự phát triển của đất nước.
Tương tự “Ngày Độc lập” của Mỹ hay “Quốc khánh” của Trung Quốc, đây là ngày quan trọng đối với người Nhật.

Mục đích của “Sinh nhật Thiên hoàng” là “chúc mừng ngày sinh của Thiên hoàng”, vì vậy ngày lễ sẽ thay đổi khi có Thiên hoàng mới.
Ngày lễ này có lịch sử lâu đời, bắt nguồn từ việc tổ chức mừng sinh nhật Thiên hoàng Konin vào năm 775.
Trước năm 1948, ngày này được gọi là Tenchosetsu, bắt nguồn từ thành ngữ mang nghĩa “như trời đất trường tồn, mọi việc và triều đại của Thiên hoàng cũng kéo dài mãi mãi”.
Khi Luật Ngày lễ được ban hành, ngày này vẫn được công nhận là ngày lễ và ban đầu rơi vào 29/4, sinh nhật Thiên hoàng Showa.
Ngày 23/2 hiện nay là sinh nhật của Thiên hoàng Naruhito, vị Thiên hoàng thứ 126.

Mục đích của “Ngày Xuân phân” là “tôn vinh thiên nhiên và trân trọng mọi sinh vật”.
Đây là một trong những ngày lễ không ấn định ngày cụ thể, mà được xác định theo ngày xuân phân trong thiên văn học, thường là ngày 20 hoặc 21/3.
Khi ngày lễ được ban hành, đây được xem là ngày có độ dài ngày và đêm gần bằng nhau. Dù đến nay vẫn thường được nói như vậy, thực tế có chút chênh lệch. Từ xa xưa, ngày này đã được coi trọng như một thời điểm chuyển mùa.
Đồng thời, đây cũng là ngày giữa của tiết Higan mùa xuân, nên ngày lễ còn thể hiện sự kính trọng đối với ân huệ của thiên nhiên, tưởng nhớ và tri ân tổ tiên.

Mục đích của “Ngày Showa” là “nhìn lại thời Showa đã vượt qua những năm tháng đầy biến động để phục hồi, đồng thời suy ngẫm về tương lai đất nước”.
Thời Showa kéo dài khoảng 62 năm, từ năm 1926 đến 1989, trải qua những biến động chưa từng có, tiêu biểu là chiến tranh, công cuộc tái thiết và quá trình vượt qua nhiều gian khó.
Đây là giai đoạn quan trọng đặt nền móng cho Nhật Bản ngày nay. Ngày lễ được thiết lập để tôn vinh nỗ lực và thành quả của người dân trong việc xây dựng hòa bình, thịnh vượng.
Ngày này còn mang ý nghĩa nhìn lại thời Showa, không quên những bài học lịch sử và rút ra định hướng cho tương lai.
Cho đến năm 1988, đây là “Sinh nhật Thiên hoàng”. Sau khi Thiên hoàng Showa qua đời, ngày này được đổi tên thành “Ngày Cây xanh”, rồi “Ngày Showa” được thiết lập vào năm 2007.

Mục đích của “Ngày Hiến pháp” là “kỷ niệm ngày Hiến pháp Nhật Bản có hiệu lực và kỳ vọng vào sự phát triển của đất nước”.
Hiến pháp Nhật Bản phản ánh những bài học từ Chiến tranh thế giới thứ hai và được xây dựng trên 3 nguyên tắc cơ bản: chủ quyền thuộc về nhân dân, tôn trọng các quyền cơ bản của con người và chủ nghĩa hòa bình.
Đây là ngày lễ để tái khẳng định những nội dung, giá trị đó, đồng thời tạo cơ hội cho người dân suy ngẫm và chúc mừng.
Ngày này được xem là lựa chọn hiển nhiên và đã được quy định ngay khi Luật Ngày lễ ra đời.
Tuy nhiên, ngày cụ thể được quyết định sau nhiều cuộc thảo luận khác nhau.

Mục đích của “Ngày Cây xanh” là “gần gũi với thiên nhiên, biết ơn những lợi ích từ thiên nhiên và nuôi dưỡng tâm hồn phong phú”.
Sau khi Thiên hoàng Showa qua đời và Sinh nhật Thiên hoàng thay đổi, ngày 29/4 trở thành ngày lễ mới mang tên “Ngày Cây xanh” từ năm 1989.
Tên gọi này bắt nguồn từ sự kính trọng dành cho Thiên hoàng Showa, người yêu thiên nhiên và am hiểu sâu sắc về thực vật, kết hợp với lòng biết ơn đối với thiên nhiên và rừng cây quanh mình.
Ngày này cũng được tiếp tục giữ là ngày lễ do lo ngại việc chuyển Sinh nhật Thiên hoàng sẽ rút ngắn Tuần lễ Vàng và ảnh hưởng đến đời sống người dân.
Khi “Ngày Showa” được thiết lập vào năm 2007, “Ngày Cây xanh” chuyển sang ngày 4/5 từ cùng năm đó.

Mục đích của “Ngày Thiếu nhi” là “tôn trọng nhân cách của trẻ em, mang lại hạnh phúc cho trẻ và bày tỏ lòng biết ơn đối với người mẹ”.
Tương tự Ngày Thành nhân, ngày lễ này cũng thể hiện kỳ vọng lớn dành cho những người sẽ dẫn dắt thế hệ tiếp theo.
Đây là ngày lễ đặc trưng của Nhật Bản và không có tiền lệ tương tự trên thế giới.
Tại Nhật Bản, Lễ hội búp bê ngày 3/3 mừng sự trưởng thành của bé gái và Lễ hội Tango no Sekku ngày 5/5 mừng sự trưởng thành của bé trai là những phong tục nổi tiếng liên quan đến trẻ em.
Từng có đề xuất kết hợp hai dịp này và chọn ngày 3/5, nhưng do trùng với Ngày Hiến pháp nên cuối cùng ngày 5/5, thời điểm có thời tiết đẹp, đã được lựa chọn.

Mục đích của “Ngày Biển” là “tri ân những lợi ích từ biển và cầu mong sự thịnh vượng của Nhật Bản, một quốc gia biển”.
Nhật Bản được biển bao quanh và từ xa xưa đã phụ thuộc vào biển trong nhiều mặt của đời sống như giao lưu văn hóa và giao thông.
Không quá lời khi nói Nhật Bản ngày nay được xây dựng nhờ gắn bó với biển, đồng thời là một trong những quốc gia hưởng nhiều lợi ích từ biển trên thế giới.
Ngày lễ được thiết lập nhằm giúp người dân nhận thức lại và trân trọng mối quan hệ với biển, đồng thời nuôi dưỡng ý thức bảo vệ biển.
Ban đầu, ngày này được ấn định vào 20/7, vốn từ lâu đã quen thuộc với tên gọi “Ngày Kỷ niệm Biển”. Sau khi Luật Ngày lễ được sửa đổi, từ năm 2003 ngày lễ chuyển sang thứ Hai tuần thứ 3 của tháng 7.

Mục đích của “Ngày Núi” là “tạo cơ hội gần gũi với núi và tri ân những lợi ích mà núi mang lại”.
Khoảng 70% diện tích Nhật Bản là đồi núi và người Nhật nhận được nhiều lợi ích từ núi trong cuộc sống hằng ngày.
Việc hướng về núi, cội nguồn của thiên nhiên, và tìm cách cùng chung sống có ý nghĩa rất lớn. Vì vậy, ngày lễ được thiết lập để mọi người gần gũi và suy ngẫm về núi.
Khi “Ngày Biển” trở thành ngày lễ vào năm 1995, giới hoạt động miền núi và chính quyền địa phương cũng đưa ra nhiều đề xuất về một ngày lễ dành cho núi.
Các cuộc thảo luận được tiến hành trong bối cảnh đó và dự luật sau cùng được Quốc hội thông qua.
Đây là ngày mới nhất trong 16 ngày lễ hiện hành, được thiết lập năm 2014 và bắt đầu áp dụng từ năm 2016.

Mục đích của “Ngày Kính lão” là “kính trọng những người cao tuổi đã cống hiến cho xã hội trong nhiều năm và chúc mừng họ sống lâu”.
Ngày lễ được thiết lập để bày tỏ lòng biết ơn đối với những người cao tuổi đã đóng góp lâu dài cho xã hội và cầu mong họ có cuộc sống tinh thần an yên khi về già.
Nguồn gốc của ngày lễ là buổi họp mặt kính lão được tổ chức tại tỉnh Hyogo năm 1947 nhằm thể hiện lòng biết ơn và kính trọng với những bậc cha mẹ đã tiễn con ra chiến trường trong giai đoạn khó khăn sau chiến tranh.
Ban đầu, ngày này được tổ chức vào 15/9 với tên gọi “Ngày Người cao tuổi”. Khi hoạt động lan rộng khắp cả nước và nhiều sự kiện được tổ chức tại các địa phương, ngày này chính thức trở thành ngày lễ từ năm 1966.
Vì vậy, đến năm 2002 ngày lễ vẫn rơi vào 15/9, nhưng sau khi Luật Ngày lễ được sửa đổi, từ năm 2003 đã chuyển sang thứ Hai tuần thứ 3 của tháng 9.

Mục đích của “Ngày Thu phân” là “tôn kính tổ tiên và tưởng nhớ những người đã khuất”.
Ngày lễ không được ấn định ngày cụ thể mà xác định theo ngày thu phân trong thiên văn học, thường là ngày 22 hoặc 23/9.
Vào ngày này, Mặt Trời nằm trên đường xích đạo và độ dài ngày đêm gần bằng nhau, đánh dấu một thời điểm chuyển mùa. Ngày lễ được thiết lập tương ứng với “Ngày Xuân phân” đã đề cập ở trên.
Đây cũng là dịp cảm nhận sự chuyển mình của thiên nhiên và tri ân mùa màng.

Mục đích của “Ngày Thể thao” là “tận hưởng thể thao, nuôi dưỡng tinh thần tôn trọng người khác và hướng tới một xã hội khỏe mạnh, tràn đầy sức sống”.
Ngày lễ được thiết lập năm 1964 để kỷ niệm Thế vận hội Tokyo.
Ban đầu, ngày này có tên là “Ngày Giáo dục thể chất” và từ năm 1966 đến 1999 được ấn định vào 10/10, ngày diễn ra lễ khai mạc Thế vận hội Tokyo.
Sau khi Luật Ngày lễ được sửa đổi, từ năm 2000 ngày lễ chuyển sang thứ Hai tuần thứ 2 của tháng 10 và đến năm 2020 được đổi sang tên gọi hiện nay.
Sự thay đổi này gửi gắm mong muốn người dân rèn luyện thể chất và tinh thần lành mạnh thông qua tinh thần thể thao, từ đó xây dựng một xã hội đáng sống.
Đây cũng là ngày lễ đầu tiên tại Nhật Bản có tên viết bằng chữ Katakana bắt nguồn từ tiếng Anh.

Mục đích của “Ngày Văn hóa” là “yêu tự do, hòa bình và thúc đẩy văn hóa”.
Ngày 3/11 vốn là sinh nhật Thiên hoàng Meiji và từng là ngày lễ mang tên Meijisetsu.
Đây cũng là ngày Hiến pháp Nhật Bản được công bố vào năm 1946, trong đó Nhật Bản tuyên bố từ bỏ chiến tranh.
Do mang ý nghĩa “văn hóa” quan trọng cả trên bình diện quốc tế, đồng thời thể hiện mục tiêu hướng tới hòa bình và phát triển “văn hóa”, ngày này được đặt tên là “Ngày Văn hóa”.

Mục đích của “Ngày Cảm tạ lao động” là “tôn vinh lao động, chúc mừng sản xuất và để người dân bày tỏ lòng biết ơn lẫn nhau”.
Trước khi Luật Ngày lễ được ban hành, đây là ngày lễ Niinamesai, một nghi lễ dâng lên thần linh nông sản thu hoạch thuận lợi trong năm để bày tỏ lòng biết ơn và cầu mong mùa màng bội thu vào năm sau.
Kế thừa phong tục lâu đời này, khi Luật Ngày lễ ra đời, ngày lễ được đổi tên và thiết lập lại thành dịp tri ân không chỉ mùa màng mà mọi hình thức lao động.
Ngày nay, đây là dịp bày tỏ lòng biết ơn và kính trọng đối với người lao động trong mọi ngành nghề.

Về nguyên tắc, “kỳ nghỉ xuân” chỉ dành cho học sinh, sinh viên. Số ngày nghỉ khác nhau tùy khu vực, loại hình trường công lập hay tư thục và từng trường.
Thông thường, trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông nghỉ từ 25/3 đến 5/4, khoảng 10 ngày; các trường đại học nghỉ từ cuối tháng 2 đến đầu tháng 4, khoảng 2 tháng.
Tại Nhật Bản, một năm học và tài chính kéo dài từ 1/4 đến 31/3 năm sau, vì vậy kỳ nghỉ xuân được bố trí như thời gian chuẩn bị cho năm mới.
Do đó, các địa điểm du lịch thường đông học sinh, sinh viên trong kỳ nghỉ xuân.

“Tuần lễ Vàng”, thường viết tắt là GW, chỉ khoảng thời gian có nhiều ngày nghỉ liên tiếp từ cuối tháng 4 đến tuần đầu tiên của tháng 5, bao gồm cả các ngày làm việc xen giữa, và còn được gọi là kỳ nghỉ dài mùa xuân.
Trong số các ngày lễ đã giới thiệu ở trên, thời gian này gồm 4 ngày: Ngày Showa, Ngày Hiến pháp, Ngày Cây xanh và Ngày Thiếu nhi, chiếm 1/4 tổng số ngày lễ trong năm.
Kết hợp với thứ Bảy, Chủ nhật, ngày nghỉ bù và nghỉ phép vào các ngày làm việc xen giữa, trong đó một số công ty coi là Ngày Quốc tế Lao động, có năm hoặc có người được nghỉ tối đa 10 ngày liên tiếp.
Có nhiều giả thuyết về nguồn gốc tên gọi, nhưng khả năng cao bắt nguồn từ thuật ngữ “khung giờ vàng” trong ngành phát thanh, truyền hình.
Sau đó, một công ty phát hành phim đặt tên là “Tuần lễ Hoàng kim”, mang nghĩa một tuần tuyệt vời, để thu hút khán giả, rồi đổi thành “Tuần lễ Vàng” nhằm tăng ấn tượng. Tên gọi này dần trở nên phổ biến với công chúng.

Thời gian “nghỉ hè” của học sinh, sinh viên và người đi làm khác nhau.
Thông thường, học sinh tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông nghỉ từ cuối tháng 7 đến cuối tháng 8, khoảng 40 ngày; sinh viên đại học nghỉ từ cuối tháng 7 đến đầu tháng 9, khoảng 50 ngày.
Tuy nhiên, tương tự kỳ nghỉ xuân, số ngày cụ thể khác nhau tùy khu vực và từng trường.
Mùa hè Nhật Bản nổi tiếng với cái nóng khắc nghiệt, trong khi nhiều trường học không có điều hòa. Việc khó tổ chức lớp học trong thời gian này là một trong những lý do hình thành kỳ nghỉ dài.
Kỳ nghỉ cũng nhằm giúp học sinh, sinh viên thư giãn cả thể chất lẫn tinh thần, xây dựng lối sống tự chủ và thử sức với những hoạt động không thể trải nghiệm ở trường.
Trong khi đó, người đi làm thường được nghỉ tùy chọn từ 3 đến 5 ngày trong khoảng tháng 7 đến tháng 9 hoặc nghỉ Obon được giới thiệu bên dưới. ※Tùy công ty và ngành nghề, có thể không có kỳ nghỉ này hoặc được chuyển sang thời gian khác.

Obon bắt nguồn từ thuật ngữ Phật giáo Urabon-e và là một nét văn hóa truyền thống của Nhật Bản nhằm tưởng niệm linh hồn tổ tiên.
Nhiều nghi lễ được tổ chức để bày tỏ lòng biết ơn với tổ tiên, như đốt lửa đón và tiễn linh hồn, làm ngựa thiêng, dâng đồ cúng và viếng mộ.
Thời gian khác nhau tùy khu vực, nhưng chủ yếu kéo dài từ 13/8 đến 16/8. Kỳ nghỉ trong giai đoạn này được gọi là “kỳ nghỉ Obon”.
Đây là thời gian nghỉ hè của học sinh, sinh viên. Tuy nhiên, doanh nghiệp không có nghĩa vụ cho nghỉ Obon nên người đi làm không phải lúc nào cũng được nghỉ.
Dù vậy, nhiều công ty quy định đây là kỳ nghỉ hè hoặc nghỉ đặc biệt, và nhiều người cũng xin nghỉ để về quê.

“Tuần lễ Bạc”, thường viết tắt là SW, chỉ kỳ nghỉ dài mùa thu từ 5 ngày trở lên, kết hợp Ngày Kính lão và Ngày Thu phân trong tháng 9 với thứ Bảy, Chủ nhật.
Tên gọi này ra đời theo Tuần lễ Vàng vào tháng 5, nhưng không chỉ một khoảng thời gian cố định hằng năm.
Ví dụ, năm 2024 có 2 kỳ nghỉ 3 ngày từ 14 đến 16/9 và từ 21 đến 23/9, nên xét chính xác thì không được coi là Tuần lễ Bạc.
Do mối quan hệ giữa ngày thu phân và Luật Ngày lễ, kỳ nghỉ này về cơ bản xuất hiện vào năm mà Ngày Thu phân rơi vào thứ Tư. Tuần lễ Bạc đầu tiên xuất hiện năm 2009.

“Cuối năm và đầu năm mới” chỉ khoảng thời gian từ cuối năm đến đầu năm tiếp theo.
Không có định nghĩa rõ ràng và thời gian cụ thể thay đổi tùy hoàn cảnh, cách sử dụng.
Thông thường, “cuối năm” chỉ thời gian từ 25 đến 31/12, còn “đầu năm mới” từ 1 đến 7/1.
Trong giai đoạn này, học sinh, sinh viên nghỉ đông và người đi làm nghỉ cuối năm, đầu năm mới.
Các cơ quan hành chính, ngân hàng và nhiều doanh nghiệp tư nhân, trừ một số nơi, cũng thường đóng cửa, chủ yếu từ 29/12 đến 3/1. Đây là một trong những thời điểm phương tiện giao thông và địa điểm du lịch đông đúc nhất.
Tại Nhật Bản, cuối năm và đầu năm mới, đặc biệt là đêm giao thừa và những ngày đầu năm, được xem là thời gian quý giá để ở bên gia đình, họ hàng, vì vậy học sinh, sinh viên được nghỉ.
Các doanh nghiệp cũng bố trí kỳ nghỉ cuối năm và đầu năm mới như một phần của chế độ phúc lợi nhằm nâng cao mức độ hài lòng của nhân viên.

Mùa ngắm hoa anh đào khác nhau tùy khu vực, như được tổng hợp trong bảng dưới đây.
Các khu vực phía Nam như Okinawa đón hoa nở sớm nhất, bắt đầu từ cuối tháng 1. Càng đi về phía Bắc, thời điểm hoa nở càng muộn.
Thời điểm hoa đẹp nhất thay đổi hằng năm, vì vậy nếu có kế hoạch ngắm hoa, bạn nên theo dõi dự báo thời tiết và các nguồn tin khác để không bỏ lỡ lúc hoa nở rộ.
Ngắm hoa anh đào là nét đặc trưng tượng trưng cho mùa xuân Nhật Bản, với nhiều cách thưởng thức như ghé các quầy hàng dọc đường vào đền chùa, ngắm hoa đêm dưới ánh đèn hoặc tham gia lễ hội hoa anh đào.
Đặc biệt, những điểm ngắm hoa tuyệt đẹp thu hút đông đảo người muốn tận mắt chiêm ngưỡng, nên khó tránh khỏi tình trạng đông đúc.

Mùa lá thu cũng khác nhau tùy khu vực, như được tổng hợp trong bảng dưới đây.
Trái ngược với mùa hoa anh đào, Hokkaido là nơi đón mùa lá thu đẹp nhất đầu tiên. Du khách có thể thưởng ngoạn từ giữa tháng 9 đến đầu tháng 12.
Thời điểm có thể thay đổi tùy biến động nhiệt độ, vì vậy hãy kiểm tra thông tin mới nhất trước khi đến.
Lá thu, một nét đặc trưng của mùa thu, là hiện tượng thiên nhiên tuyệt đẹp thể hiện sự chuyển mùa tại Nhật Bản.
Khung cảnh nhiều loại phong lá đỏ đổi màu thu hút đông đảo du khách, dẫn đến tình trạng đông đúc tại nhiều địa phương.

Cuối cùng là những mùa thấp điểm, khi các địa điểm du lịch và trung tâm mua sắm tương đối vắng vẻ.
Nói đơn giản, đó là những thời điểm khác với các giai đoạn đã giới thiệu ở trên.
Để dễ hình dung hơn, hãy tham khảo bảng dưới đây.
Vé máy bay và tour du lịch cũng rẻ hơn vào những mùa này, phù hợp với chuyến đi tiết kiệm chi phí.